Sáng 26/8, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử thành phố tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ phương pháp nghiên cứu, biên soạn lịch sử địa phương. Dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố, Hội Khoa học Lịch sử thành phố; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành thành phố cùng các cơ quan, đơn vị liên quan.
Quang cảnh Hội nghị.
Phát biểu tại Hội nghị, ông Phạm Xuân Thanh, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Hải Phòng nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của việc tổ chức tập huấn nghiệp vụ, phương pháp nghiên cứu, biên soạn lịch sử địa phương, nhất là trong bối cảnh thành phố Hải Phòng mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương.
Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Phạm Xuân Thanh phát biểu tại Hội nghị.
Theo đó, việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử địa phương không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống của các vùng đất, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc nhận diện đầy đủ không gian lịch sử mới, phục vụ công tác xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng trong giai đoạn mới.
Tại Hội nghị, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam trình bày Đề án khoa học xã hội quốc gia nghiên cứu và biên soạn bộ Lịch sử Việt Nam; đồng thời giới thiệu phương pháp tiếp cận liên ngành trong nghiên cứu, biên soạn lịch sử địa phương và định hướng vận dụng vào thực tiễn nghiên cứu, biên soạn lịch sử thành phố Hải Phòng.
Theo GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, thành phố Hải Phòng ngày nay nằm trong không gian vùng Hải Đông xưa (Hải Dương Hải Phòng), là một không gian lịch sử - văn hóa lâu đời, có sự thống nhất về nhiều giá trị chung, đồng thời hội tụ những đặc trưng nổi bật, riêng có của vùng hạ lưu và duyên hải Bắc Bộ.
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam báo cáo viên tại Hội nghị.
Cả Hải Dương và Hải Phòng trước đây đều là những trung tâm văn hóa - tri thức lớn, có truyền thống nghiên cứu, viết sử nổi tiếng. Hiện nay, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Hải Phòng là một trong những hội có hoạt động chuyên môn mạnh, có nhiều đóng góp cho nền sử học Việt Nam hiện đại.
Đáng chú ý, Hải Phòng là địa phương đi đầu trong nghiên cứu, xuất bản hai bộ sách có giá trị về lịch sử địa phương gồm Lịch sử Hải Phòng 4 tập, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản năm 2021 và Lịch sử tỉnh Hải Dương từ khởi thủy đến năm 2015 gồm 4 tập, cũng được xuất bản năm 2021. Các công trình cơ bản đã vận dụng những phương pháp nghiên cứu mới, đồng thời cập nhật nhiều thành tựu mới của sử học trong nước và quốc tế.
Tuy nhiên, trong bối cảnh không gian phát triển mới, yêu cầu nghiên cứu và biên soạn lịch sử địa phương cũng đặt ra những nhiệm vụ mới. Mặc dù các bộ lịch sử địa phương vừa được hoàn thành, việc nghiên cứu, biên soạn lại là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu về không gian mới, nội dung mới và cấu trúc mới, bảo đảm phản ánh đầy đủ, khách quan, trung thực và toàn diện sự thật lịch sử diễn ra trên không gian thành phố Hải Phòng mới, cũng như tại các xã, phường và các tổ chức, cơ quan, đơn vị được tổ chức lại.
Nhấn mạnh vai trò của lịch sử đối với sự phát triển, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc khẳng định: “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống”. Trong kỷ nguyên mới, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, việc lấy con người và lịch sử - văn hóa làm trung tâm trong các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội càng đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu, nhận diện và phát huy đúng giá trị lịch sử của mỗi vùng đất.
Các đại biểu tham dự hội nghị
Hội nghị tập huấn vì vậy không chỉ trang bị, cập nhật kiến thức, nghiệp vụ và phương pháp nghiên cứu cho đội ngũ tham gia công tác biên soạn lịch sử địa phương, mà còn tạo diễn đàn trao đổi học thuật, thống nhất nhận thức và phương pháp tiếp cận đối với một nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài.
Thông qua phương pháp tiếp cận liên ngành, các tư liệu lịch sử, văn hóa, địa lý, kinh tế, xã hội và những thành tựu nghiên cứu mới sẽ được khai thác, đối chiếu, thẩm định nhằm góp phần tái hiện khách quan, khoa học và sinh động tiến trình lịch sử của vùng đất Hải Phòng trong không gian mới.
Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình nghiên cứu, biên soạn lịch sử địa phương; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng các công trình lịch sử trong thời gian tới.
Việc tổ chức Hội nghị được kỳ vọng tạo thêm cơ sở khoa học và thực tiễn để thành phố Hải Phòng triển khai công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử địa phương một cách bài bản, thống nhất, đáp ứng yêu cầu xây dựng thành phố mới; qua đó góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, bồi đắp truyền thống, giáo dục thế hệ hôm nay và mai sau về cội nguồn, bản sắc văn hóa và những giá trị làm nên sức mạnh của vùng đất Hải Phòng.