Hướng tới Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hải Phòng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hải Phòng lần thứ I không chỉ mở đầu một nhiệm kỳ mới, mà còn đánh dấu bước chuyển từ hợp nhất về tổ chức sang hợp lực về tri thức và phương thức hoạt động.
Về mặt tổ chức, đây là kết quả của quá trình sắp xếp lại hệ thống nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động. Nhưng nếu chỉ nhìn ở khía cạnh đó, ý nghĩa của Đại hội sẽ chưa được phản ánh đầy đủ. Điều đáng chú ý hơn là sự xuất hiện của một không gian chung, nơi hai cộng đồng trí thức vốn phát triển trong những điều kiện khác nhau nay được đặt trong cùng một cấu trúc thống nhất, cùng chia sẻ mục tiêu và cùng đối diện với những yêu cầu phát triển mới của thành phố.
Trong bối cảnh ấy, Đại hội trở thành điểm khởi đầu để sự hợp nhất về tổ chức từng bước được chuyển hóa thành sự gắn kết về trí tuệ, thông qua việc kết nối các nguồn lực khoa học trong một chỉnh thể hoạt động thống nhất và có định hướng chung.
Từ hợp nhất tổ chức đến hội tụ tri thức
Trong nhiều năm qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật của Hải Dương và Hải Phòng đều đã khẳng định vai trò là tổ chức tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ tại địa phương. Thông qua hoạt động của các hội thành viên, nhiều kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng vào thực tiễn; nhiều ý kiến tư vấn, phản biện và giám định xã hội đã góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho quá trình xây dựng và thực thi chính sách.
Mỗi địa phương hình thành những thế mạnh riêng. Hải Dương có nền tảng trong nông nghiệp, giáo dục, môi trường và phát triển nông thôn. Hải Phòng lại nổi bật với kinh tế biển, công nghiệp, logistics, hạ tầng đô thị và đổi mới sáng tạo. Sự khác biệt này, khi đứng riêng rẽ, tạo nên những hướng phát triển đặc thù. Nhưng khi được đặt trong cùng một hệ thống, nó mở ra khả năng bổ trợ và giao thoa mạnh mẽ hơn giữa các lĩnh vực khoa học.
Giá trị của sự hợp nhất vì thế không nằm ở việc cộng gộp quy mô tổ chức, mà ở sự thay đổi về chất của nguồn lực trí thức. Một mạng lưới chuyên gia rộng hơn, đa dạng hơn và liên kết hơn cho phép hình thành những hướng tiếp cận liên ngành - điều vốn ngày càng trở nên cần thiết khi các vấn đề phát triển không còn nằm trong phạm vi của một lĩnh vực đơn lẻ.
Kết nối tri thức để giải quyết những bài toán phát triển mới
Những bài toán phát triển của Hải Phòng trong giai đoạn mới mang tính tổng hợp cao hơn trước. Phát triển kinh tế biển không chỉ là câu chuyện của cảng biển và logistics, mà còn gắn với quy hoạch không gian, môi trường, công nghệ vật liệu, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu. Xây dựng đô thị thông minh không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà còn là bài toán về quản trị, dữ liệu, giao thông, năng lượng và chất lượng sống đô thị.
Trong những bài toán như vậy, không một ngành khoa học nào có thể đứng riêng lẻ để đưa ra lời giải trọn vẹn. Điều cần thiết là sự phối hợp giữa các lĩnh vực, sự chia sẻ tri thức và sự tham gia đồng thời của nhiều nhóm chuyên gia khác nhau.
Chính vì vậy, sau hợp nhất, vai trò của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hải Phòng không chỉ là nơi tập hợp các hội thành viên, mà cần từng bước trở thành không gian kết nối tri thức của thành phố. Ở đó, các ý tưởng khoa học có thể gặp gỡ nhu cầu thực tiễn; các nhà khoa học có thể tiếp cận gần hơn với cơ quan quản lý và doanh nghiệp; và các sáng kiến có điều kiện được thử nghiệm, hoàn thiện và ứng dụng vào đời sống.
Điểm khởi đầu của một cách tiếp cận mới
Đại hội lần thứ I vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một kỳ đại hội theo nhiệm kỳ. Đây là thời điểm xác lập cách tiếp cận mới đối với vai trò của Liên hiệp Hội trong hệ sinh thái phát triển của thành phố.
Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là tập hợp hội viên và tổ chức các hoạt động chuyên môn, thì trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra là mở rộng không gian kết nối, tăng cường các hoạt động tư vấn, phản biện có tính liên ngành, thúc đẩy các diễn đàn trao đổi chính sách và hỗ trợ hình thành các sáng kiến khoa học có khả năng ứng dụng cao.
Quan trọng hơn, Đại hội đặt ra yêu cầu về sự chuyển đổi trong chính cách thức hoạt động của hệ thống trí thức. Trong một tổ chức thống nhất, giá trị không nằm ở từng lĩnh vực riêng lẻ, mà nằm ở khả năng phối hợp giữa các lĩnh vực. Tư duy liên ngành, năng lực hợp tác và khả năng chia sẻ tri thức trở thành điều kiện cần để nâng cao hiệu quả hoạt động chung.
Từ hội tụ đến sức mạnh phát triển
Sự phát triển của Hải Phòng trong giai đoạn tới không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô đầu tư, mà còn ở năng lực tạo dựng nền tảng phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong tiến trình đó, đội ngũ trí thức không đứng bên ngoài, mà tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành các luận cứ khoa học, đề xuất giải pháp và đồng hành cùng quá trình hoạch định chính sách.
Một tổ chức có thể được hình thành từ quyết định hợp nhất, nhưng chỉ có thể khẳng định vị thế bằng những giá trị tạo ra cho xã hội. Vì vậy, thành công của Đại hội không nằm ở việc hoàn thiện bộ máy tổ chức, mà ở khả năng chuyển hóa sự hội tụ của đội ngũ trí thức thành những kết quả cụ thể: nhiều hơn những nghiên cứu có giá trị ứng dụng, nhiều hơn những sáng kiến đi vào thực tiễn, và nhiều hơn những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của thành phố.
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hải Phòng lần thứ I vì thế không chỉ là điểm khởi đầu của một nhiệm kỳ mới, mà còn là điểm mở đầu cho một giai đoạn phát triển mới của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ. Khi sự hội tụ được chuyển hóa thành hợp lực, và hợp lực ấy được đặt trong mục tiêu phát triển chung của thành phố, đó cũng là lúc ý nghĩa của sự hợp nhất được khẳng định một cách đầy đủ và bền vững nhất.